زمان مطالعه: 4 دقیقه

ویروس کرونا که تاکنون هزاران نفر به آن آلوده شده‌اند و افراد زیادی جان خود را از دست داده‌اند، یکی از موضوعاتی است که منجر به نگرانی و تشویش خاطر افراد زیادی در جامعه شده است. سوالات زیادی در مورد این ویروس از جمله اینکه آیا ویروس کرونا در حال ضعیف شدن است؟… مطرح شده است.

در برنامه اینستا‌کلینیک محب که در صفحه اینستاگرام محب به‌صورت زنده برگزار می‌شود با‌ حضور آقای دکتر محمد حسین مدرسی, استاد تمام ژنتیک پزشکی دانشگاه تهران و عضو ستاد ملی مبارزه با کرونا، این سوال مطرح شد که چرا ویروس کرونا در حال ضعیف شدن است؟ پاسخ آقای دکتر مدرسی را در این ویدئو می‌توانید ببینید.

 

آیا ویروس کرونا در حال ضعیف شدن است؟

 

پاسخ آقای دکتر مدرسی به این سوال را ببینید:

”  اما آن چیزی که به درد مردم می‌خورد می‌گویند این ژنی که آنجا است چه کاری می‌خواهد بکند؟

این‌ها ژن‌هایی است که در آن هستند. اما، می‌خواهم یک چیزی را نشان بدهم. این خط‌های کوچک که اینجا هستند، اصلا نمی‌خواهم بگویم چه هستند، ولی این‌ها آن تغییراتی است که من گفتم. یک‌بار برای شما مثال زدم اینجا، گفتم اگر این ژنوم ویروس باشد، روی آن (موتیشن) جهش ژنی ایجاد می‌شود.

ببینید چقدر امکان جهش ژنی در آن هست. جاهای مختلف آن می‌تواند جهش پیدا کند، یعنی چه؟

 

ضعیف شدن ویروس کرونا

 

یعنی این ویروس دائم در حال تغییر است. یعنی ویروس که رفت در بدن من، وقتی از بدن من بیرون می‌آید، اینجا تغییر می‌کند، اینجا تغییر می‌کند، آنجا تغییر می‌کند. یعنی این ویروس دائم در حال تغییر است.

وقتی دائم تغییر می‌کند، جواب سوال را دادم که این تغییر به طرف خوب شدن است، یعنی ضعیف شدن ویروس است، یا به طرف قوی شدن ویروس است؟ یک چیز‌هائی به نام L و S در جامعه باب شده بود، که ویروس‌های  L داریم و ویروس‌های S داریم. آن مقاله پرت و پلا بود. اصلا مقاله درست و حسابی نبود. اشتباه می‌کرد.

 

اما کلی می‌توانم بگویم هر کدام از این جهش‌ها که ایجاد می‌شود، بیشترین و اکثریت آنها به طرف پائین است. چرا؟ خیلی عقلانی است. اگر به طرف وحشی‌تر شدن، باشد، من زودتر می‌میرم و دیگر آن را منتقل نمی‌کنم. این در جامعه مطرح است.

پس بنابراین، معمولا این جهش‌ها به‌طرف ضعیف شدن است. جهش‌ها یعنی همین‌هایی که اینجا نشان می‌دهم.

این ژنوم آن است، همان که به شما نشان دادم. این را برداشتم و در اینجا خطی کشیده‌ام. این‌ها هم جا‌های پروتئین آن است. همان‌هایی که شما می‌بینید این‌جا نشان داده‌ام. این و یا این پروتئینی که در این‌جا است. این، آن پروتئین است. این یکی، S، همانی است که روی دیواره آن بود و می‌چسبید به سلول میزبان. این‌ها پروتئین‌هایی هستند که در دیواره نیستند و می‌آیند در بدن انسان، سلول را از بین می‌برند.

 

ضعیف شدن ویروس کرونا

 

اما نگاه کنید همه این جهش‌ها می‌تواند در همه این‌ها باشد. خوب، خیلی قشنگ بگویم، خیلی قشنگتر. اگر یک جهش اینجا روی S باشد، S کدام بود؟ خیلی ساده می‌گویم. S مگر این نبود؟ اینجا نوشته‌ایم S، اگر جهش روی این ایجاد شود، دیگر نمی‌چسبد. وقتی نچسبید، یعنی این دیگر اینجا اگر جهش اتفاق بیافتد، نچسبد، یعنی دیگر ویروس نمی‌تواند وارد سلول شود، یعنی ویروس از بین رفت. یعنی ویروس به‌ طرف پائین جهش می‌کند. خیلی ساده گفتم. دیگر از این راحت‌تر واقعیت نمی‌توانم بگویم.

این ویروس حدود ۳ هزار تا نوکلئوتید دارد. این را محاسبه کرده‌ام. حدود ۶۰ تا در هر فردی که به فرد دیگر منتقل می‌شود، حدود ۶۰ تا از این اسید نوکلئوتید‌ها تغییر می‌کند. اگر یادتان باشد، نشان دادم که کدام قسمت‌ها تغییر می‌کند. یعنی دقیقا اگر بیاورم، گفتم این‌ها تغییر می‌کند، این اسید‌های نوکئوتیدی که این‌جا بود. نگاه کنید، این‌جا. این‌ها تغییر می‌کنند.

این قسمتی که وجود دارد، حدود این قسمت و این‌ها، حدود یک سوم این هستند، حدودا. نه کامل. نمی‌خواهم دقیق بگویم. حدودا یک سوم آن. اگر با همین حدود یک سوم، یک دوم حساب کنیم که این‌ها پروتئن‌های مهم آن هستند، و ما یک محاسبه ژنتیکی بکنیم که هر دفعه ۶۰ تا از این‌ها تغییر می‌کند، ۶۰ نوکلئوتید از یک فرد به فرد دیگر تغییر می‌کند، و هر انتقالی هم از هر فرد، حدود یک تا دو درصد این احتمال را دارد، یعنی تغییر می‌کند، و اینها حدود ۵ KB، یعنی از آن ۳۰ KB، ۵KB، حالا من اینجا گفتم ۲۰ درصد، ولی عملا ببینید این ۲۰ درصد بیشتر است، خیلی بیشتر می‌شود، بنابراین اگر به صورت تئوری نه به صورت عملی، ویروس یک نفر ۱۰۰ بار یعنی به ۱۰۰ نفر منتقل شود،  یعنی انتقال، انتقال پیدا کند، یواش یواش در آنها جهش ایجاد می‌شود، جهش ایجاد می‌شود، یعنی احتمالا، تا یک‌جایی جهش می‌خورد به آن گیرنده و آن گیرنده کار نمی‌کند، یعنی ویروس تمام شد. اینجا دیگر ویروس کار نمی‌کند.

 

ضعیف شدن ویروس کرونا

 

بنابراین، این قدرت اتصال به گیرنده و یا انتقال ویروس، پس از حدود سه ماه، در جامعه کاهش پیدا می‌کند. چطور محاسبه کردیم؟ این محاسبه است: برای ویروس کووید-۱۹ ، ۱۰۰ نفر. حالا این ۱۰۰ نفر تا انتقال کنند، معمولا حدودا بر‌اساس اپیدمیولوژی، یک روز طول می‌کشد، حتی با کنترل. بنابراین یکی دو روز طول می‌کشد. برای همین من گفتم سه ماه تا چهار ماه، این یواش یواش افت می‌کند. نه من گفتم. در دنیا این حرف را می‌زنند. همین حرف‌هایی که توضیح دادم. یعنی تایم، این مدت، یعنی این مدت که بعد یواش یواش میاد پایین. این دقیقا براساس این محاسبات بود.

نه من، همه می‌توانند این کار را انجام دهند. این هم مواردی است که ثبت شده است.

فرق نمی‌کند اولین مورد را، بعضی‌ها سوال می‌کنند اولین مورد در ایران یا اولین مورد در چین؟ خیلی فرق نمی‌کند. چون نمی‌دانیم دقیقا کدام اولین مورد است. فرض کنیم مثلا ایران. فرض که می‌توانیم بکنیم. حالا هر چی ایران بود، دو هفته قبل‌تر از آن، سه هفته قبل‌تر از آن. ”

مقالات مشابه